E129 – Barwnik Zakazany w Europie Północnej, a Legalny w Polsce. Jakie Ryzyko Niesie Czerwień Allura?

Barwnik E129 pod lupą: dlaczego niektóre kraje zdecydowały się na zakaz?

W świecie dodatków do żywności, barwnik oznaczony symbolem E129, znany również jako czerwień allura, budzi kontrowersje od lat. Podczas gdy w Polsce i wielu innych krajach Unii Europejskiej jego stosowanie jest dozwolone, Norwegia i Islandia całkowicie zakazały jego używania w produktach spożywczych. Decyzja ta nie została podjęta bez powodu i opiera się na szeregu badań naukowych analizujących potencjalny wpływ tej substancji na zdrowie człowieka.

Gdzie ukrywa się E129 i jakie są obawy?

Czerwień allura to syntetyczny barwnik azowy, nadający produktom intensywny, czerwono-pomarańczowy kolor. Konsumenci mogą go znaleźć w szerokiej gamie produktów:

• Słodycze i napoje: kolorowe żelki, lizaki, polewy, słodkie napoje gazowane i energetyczne.
• Przekąski: chipsy o intensywnych smakach, chrupki, paluszki.
• Produkty mleczne: niektóre desery i jogurty owocowe.
• Kosmetyki kolorowe: szminki, błyszczyki, podkłady.
• Suplementy diety: szczególnie w formie kolorowych tabletek lub drażetek.

Główne obawy regulatorów w Norwegii i na Islandii dotyczą możliwych skutków ubocznych związanych z długotrwałym spożyciem. Badania, na które powołują się te kraje, sugerują potencjalny związek E129 z:

• Nadpobudliwością i problemami z koncentracją u dzieci (tzw. zespół ADHD).
• Reakcjami alergicznymi, szczególnie u osób z nadwrażliwością na aspirynę.
• Możliwym działaniem rakotwórczym, choć wyniki badań na ten temat nie są jednoznaczne i wciąż trwają dyskusje w środowisku naukowym.

Decyzja o zakazie w krajach skandynawskich opiera się na zasadzie przezorności – lepiej zapobiegać ewentualnemu ryzyku, niż później leczyć jego skutki.

Stan prawny: Unia Europejska vs. Polska

W Unii Europejskiej, w tym w Polsce, E129 jest substancją dozwoloną, ale jej użycie podlega ścisłym regulacjom i limitom. Każdy produkt zawierający ten barwnik musi na etykiecie posiadać nie tylko symbol E129, ale także informację: „może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci”. Jest to efekt rozporządzenia EFSA (Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności), które uznało, że przy ustalonych dopuszczalnych dziennych dawkach spożycia (ADI), barwnik jest bezpieczny dla ogółu populacji.

Bezpieczniejsze alternatywy dla konsumentów

Świadomy konsument, który chce uniknąć E129, ma do dyspozycji kilka strategii:

1. Czytanie etykiet: To podstawa. Należy szukać symbolu E129 na liście składników.
2. Wybieranie produktów z barwnikami naturalnymi: Coraz więcej producentów rezygnuje z „E” na rzecz ekstraktów z buraków (betalainy), kurkumy, papryki (kapsantyna) czy antocyjanów z czerwonych owoców.
3. Domowa kuchnia: Przygotowując słodycze czy napoje w domu, możemy użyć soku z buraka, aronii lub malin do naturalnego barwienia.
4. Kosmetyki naturalne: W drogeriach dostępna jest coraz szersza oferta szminek i błyszczyków barwionych mineralnie lub pigmentami roślinnymi.

Podsumowując, podczas gdy polskie prawo zezwala na stosowanie czerwieni allura, decyzja o jej spożyciu spoczywa na konsumencie. Wiedza na temat jej potencjalnego wpływu oraz dostępność naturalnych alternatyw dają możliwość świadomego wyboru, szczególnie ważnego w diecie dzieci i osób wrażliwych. Zasada ograniczonego zaufania do intensywnie kolorowej, przetworzonej żywności pozostaje zawsze aktualna.

Foto: www.pexels.com